Stadsrechten waren in het middeleeuwse Europa bijzondere rechten die aan een plaats werden toegekend. Ze hadden betrekking op zaken als privileges (o.a. stadsmuren, muntrecht, tolrecht), vrijheden (persoonlijke vrijheid) en bestuur (stadsbestuur, rechtspraak, wetgeving en belastingen).

In de meeste gevallen is er sprake van wederzijdse belangen van zowel verlener (de landsheer zoals graaf of bisschop) als ontvangers, de inwoners van de steden. Tussen circa 1068 (Staveren) en 1586 (Willemstad) krijgen ruim 190 plaatsen in huidig Nederland stadsrechten. Stadsrechten waren een fase in de ontwikkeling van het juridisch systeem in Europa. Met de groei van de centrale staat kwam er langzaam een einde aan het fenomeen van het stadsrecht.

Amersfoort kreeg in 1259 stadsrechten van de bisschop van Utrecht, Hendrik van Vianden. Lees hier de originele tekst, en de vertaling van de Amersfoortse stadsrechtoorkonde (pdf) uit 1259.