Lange Jan = Onze Lieve Vrouwetoren
De Onze Lieve Vrouwetoren is het hoogste beeldbepalende punt in het historische centrum van Amersfoort. De monumentale toren heeft de bijnaam Lange Jan. Er zijn maar liefst 346 treden en er is geen lift! Het is een van de hoogste kerktorens van Nederland. Zoals veel kerktorens is hij geïnspireerd op de Domtoren in Utrecht. De toren is gebouwd omstreeks 1450 – 1500. Vanaf de bovenste verdieping is er een prachtig uitzicht op de middeleeuwse binnenstad en de wijde omgeving. Met een lengte van 98,33 meter is de toren een van de hoogste laat-middeleeuwse torens van Nederland.

Vanwege de centrale ligging en omdat de toren in vroegere tijden van veraf te zien was, vormde de spits ooit het exacte kadastrale middelpunt van Nederland. Hoewel de coördinaten tegenwoordig om praktische redenen zijn verschoven, is dit kadastrale nulpunt nog steeds in de vloer van de toren aangegeven.

Legende
Al eeuwenlang is er een legende over de reden van de bouw van de Onze Lieve Vrouwetoren. Het verhaal gaat dat een meisje uit Nijkerk, Geertje Arends, rond 1444 naar Amersfoort komt om te worden opgenomen in het Sint-Agnietenklooster. Ze schaamt zich voor het goedkope Mariabeeldje dat ze bij zich heeft. Uit vrees dat de kloosterzusters op haar neerkijken, gooit ze het beeldje in de gracht.

Het beeldje wordt gevonden en uiteindelijk in de Lieve Vrouwekapel op het Lieve Vrouwekerkhof gezet. De genezende en helende kracht geeft het beeldje een grote reputatie. Vanaf dat moment groeit Amersfoort snel uit tot een van de meest populaire bedevaartsoorden in de Noordelijke Nederlanden. Er wordt aan de pelgrims veel geld verdiend. Het geld wordt besteed aan de bouw van een hoge toren en een kerk. Volgens de legende symboliseert de Onze Lieve Vrouwetoren de Heilige Maagd Maria en het uitgebouwde hoektorentje (een traptorentje) het Christuskind. Lees het volledige mirakelverhaal.

Explosie
De kerk heeft niet lang bestaan. Na de beeldenstorm diende het gebouw als opslagplaats voor buskruit. In 1787 ontploft de opgeslagen munitie. Kerk en kapel gaan in vlammen op, maar de Onze Lieve Vrouwetoren blijft gespaard. De contouren van de kapel en de kerk zijn tijdens de restauratie zichtbaar gemaakt in de bestrating van het plein.